Hazırlık takvimi
| Zaman | Yapılacaklar |
|---|---|
| Karar sonrası | Ameliyat tarihi belirlenir; tetkik listesi ve onam formları verilir. İş yerinden 1 hafta izin planlanır. |
| 3–4 hafta önce | Sigara, elektronik sigara ve nikotin ürünleri tamamen bırakılır. Alkol azaltılır. Kilo stabil tutulur; sert diyete başlanmaz. |
| 2 hafta önce | Tetkikler: tam kan sayımı, pıhtılaşma testleri, biyokimya, hepatit/HIV taraması, gebelik testi, EKG; 40 yaş üstü veya aile öyküsü varsa mamografi, diğerlerinde meme ultrasonu. Anestezi değerlendirmesi. |
| 10 gün önce | Aspirin, NSAİİ (ibuprofen, naproksen, diklofenak), omega‑3, E vitamini, ginkgo, sarımsak tableti, ginseng, zerdeçal takviyesi gibi kanamayı artıran ürünler kesilir. Parasetamol kullanılabilir. Düzenli ilaçlarınız (tansiyon, tiroit vb.) hekim onayıyla sürdürülür; kan sulandırıcılar için ilgili uzmanla düzenleme yapılır. |
| 1 hafta önce | Evde hazırlık: önden açılan sütyen/pijama, yüksek yastıklar, kolay yiyecekler, reçetelerin alınması. Doğum kontrol hapı kullanıyorsanız pıhtı riski açısından hekiminize danışın. |
| 1 gün önce | Antibakteriyel sabunla duş; tırnaklar kısa ve ojesiz; aksesuar, takı, piercing çıkarılır. Gece 24:00'ten sonra yemek, su, sakız ve sigara yasak. |
| Ameliyat sabahı | Makyaj, krem, deodorant ve parfüm sürülmez. Lensler çıkarılır. Rahat, önden düğmeli kıyafet giyilir. Refakatçiyle hastaneye belirtilen saatte gelinir; kimlik, tetkik sonuçları ve düzenli ilaçlar getirilir. |
Sigara neden bu kadar önemli?
Nikotin damarları daraltarak doku kanlanmasını azaltır; yara iyileşmesini geciktirir, enfeksiyon ve kapsül kontraktürü riskini artırır. FDA verilerine göre sigara içenlerde cerrahi enfeksiyon riski yaklaşık üç kat yüksektir. Ameliyattan 3 hafta önce başlayıp 3 hafta sonrasına kadar tamamen bırakmanızı istiyoruz; nikotin bandı ve sakızı da aynı etkiyi yaptığı için kullanılmaz.
Beslenme ve genel sağlık
- Protein ağırlıklı, sebze–meyve açısından zengin dengeli beslenin; iyileşme için yeterli protein şarttır.
- Demir eksikliği anemisi varsa ameliyattan önce düzeltilir.
- Vitamin C ve çinko dokuya destek olur; ancak yüksek doz E vitamini ve balık yağı kesilir.
- Ameliyattan önceki hafta alkol alınmaz.
- Aktif soğuk algınlığı, boğaz enfeksiyonu, idrar yolu enfeksiyonu veya ciltte iltihaplı sivilce/kıl dönmesi varsa ameliyat ertelenir; implant cerrahisinde vücutta aktif enfeksiyon odağı olmamalıdır.
Ameliyat öncesi meme görüntülemesi
Her hastada meme ultrasonu, 40 yaş üstünde veya ailede meme kanseri öyküsü olanlarda mamografi istiyoruz. Bunun iki amacı vardır: mevcut bir kitle, kist veya fibroadenomu ameliyattan önce tanımak ve ileride karşılaştırma için "başlangıç" görüntüsü elde etmek. Fibroadenom gibi iyi huylu kitleler ameliyata engel değildir; gerekiyorsa aynı seansta çıkarılarak patolojiye gönderilir.
Evde hazırlık listesi
- Önden açılan, bol, yumuşak üstler; fermuarlı sweatshirt
- Sırt üstü ve hafif yüksek yatmak için 2–3 yastık veya kama yastık
- Kolay hazırlanan yemekler, bol su, lifli gıdalar (ağrı kesiciler kabızlık yapabilir)
- Reçeteli ağrı kesici, antibiyotik ve mide koruyucu
- Raflardaki sık kullanılan eşyaların göz hizasına indirilmesi (ilk hafta kol kaldırma kısıtlı)
- Küçük çocuk varsa ilk 7–10 gün için yardım planı (kucağa alma yasak)
- İlk gece ve ertesi gün için refakatçi; 1 hafta araba kullanmamak için ulaşım planı
Bilgilendirilmiş onam ve implant bilgilendirme listesi
FDA, 2021'den bu yana her hastanın ameliyattan önce bir "hasta karar kontrol listesi" ile bilgilendirilmesini zorunlu kılıyor. Kliniğimizde de benzer bir yaklaşımla; implantın ömür boyu cihaz olmadığı, olası komplikasyonlar, ileride ek ameliyat ihtimali, görüntüleme takibi ve BIA‑ALCL/BII bilgileri yazılı olarak paylaşılır, sorularınız yanıtlanır ve onam formu imzalanır. Bu, bürokratik bir adım değil; sizin bilinçli bir karar vermenizin güvencesidir.
Sık Sorulan Sorular
Adet dönemimde ameliyat olabilir miyim?
Evet, adet dönemi ameliyata engel değildir. Ancak adetin ilk günlerinde ödem ve hassasiyet daha fazla olabilir; mümkünse tarih bu günlerin dışına planlanır.
Doğum kontrol hapı kullanıyorum, ne yapmalıyım?
Östrojen içeren haplar pıhtı riskini bir miktar artırır. Çoğu hastada ameliyat öncesinde kesmek gerekmez; muayenede kullandığınız ilacı belirtin, gerekirse kadın doğum uzmanınızla birlikte karar verilir.
Ameliyattan önce kilo vermeli miyim?
Hedef kilonuza yakınsanız ameliyat planlanır. 10 kg ve üzeri bir kilo verme planınız varsa önce kiloyu stabilize etmeniz, sonra ameliyat olmanız sonucun kalıcılığı açısından daha doğrudur.
Hangi tetkikler isteniyor?
Tam kan sayımı, pıhtılaşma, biyokimya, hepatit/HIV, gebelik testi, EKG ve meme ultrasonu; 40 yaş üstünde mamografi. Anestezi uzmanı gerekli görürse ek tetkik isteyebilir.
Ameliyat öncesi tüylerimi almalı mıyım?
Koltuk altı ve meme bölgesinde ameliyattan 1–2 gün önce tıraş veya ağda yapılmamalıdır; ciltte mikro yaralanmalar enfeksiyon riskini artırır. Gerekiyorsa en az 1 hafta önce yapın.